Wat is het model van Thomas en Kilmann?

Nino Timmerman | 01-05-26 | Categorie: Blog | Al 838 keer gelezen

Wat is het Thomas Kilmann conflict model?

Het Thomas Kilmann conflict model beschrijft vijf manieren waarop mensen met conflicten kunnen omgaan. Deze vijf conflictstijlen ontstaan vanuit twee belangrijke dimensies: de mate waarin je jouw eigen belang nastreeft en de mate waarin je rekening houdt met het belang van de ander.

Soms is het nodig om duidelijk voor je eigen standpunt op te komen. In andere situaties is het juist belangrijker om de relatie goed te houden, samen naar een oplossing te zoeken of een conflict tijdelijk te laten rusten. Het model helpt je om bewuster te kijken naar jouw gedrag in conflictsituaties en naar wat de situatie op dat moment vraagt.

Wie zijn Ken Thomas en Ralph Kilmann?

Het model is ontwikkeld door Ken Thomas en Ralph Kilmann. Zij onderzochten hoe mensen reageren op conflicten en ontwikkelden op basis daarvan een praktisch model met vijf conflictstijlen. Daarom wordt het model ook wel het Thomas Kilmann conflict model, Kilmann conflict model of Thomas Killman model genoemd.

De kracht van het model zit in de praktische toepasbaarheid. Het gaat niet om goed of fout gedrag, maar om bewustwording. Iedere conflictstijl kan effectief zijn, zolang je deze inzet op het juiste moment en in de juiste situatie.

Wat is het conflict model?

Een conflict model helpt om inzicht te krijgen in gedrag tijdens spanningen, meningsverschillen of botsende belangen. In plaats van alleen naar de inhoud van het conflict te kijken, helpt het model om ook te kijken naar de manier waarop mensen reageren. Dat maakt het makkelijker om patronen te herkennen en een gesprek weer in beweging te krijgen.

Het Thomas Kilmann model kijkt naar twee belangrijke vragen:

• In hoeverre kom je op voor je eigen belang?
• In hoeverre houd je rekening met het belang van de ander?

Op basis van deze twee vragen ontstaan vijf conflictstijlen. Deze stijlen helpen je om te begrijpen waarom de ene persoon direct de confrontatie aangaat, terwijl de ander juist meebeweegt, vermijdt of zoekt naar een gezamenlijke oplossing.

Wat zijn conflictstijlen?

Conflictstijlen zijn voorkeursmanieren waarop mensen reageren wanneer er spanning, verschil van mening of een botsing van belangen ontstaat. Vaak heb je een stijl die je van nature sneller gebruikt. De één kiest bijvoorbeeld snel voor duidelijkheid en confrontatie, terwijl de ander liever de harmonie bewaart.

Veelvoorkomende reacties in conflictsituaties zijn onder andere:

• Je eigen standpunt stevig verdedigen
• De ander tegemoetkomen om de relatie goed te houden
• Het conflict vermijden of uitstellen
• Zoeken naar een compromis
• Samen onderzoeken wat voor beide partijen werkt

Door je bewust te worden van jouw voorkeursstijl, kun je leren om flexibeler te reageren. Zo voorkom je dat je steeds op dezelfde manier handelt, terwijl een andere aanpak soms effectiever is.

Wat zijn de vijf conflictstijlen?

Het Thomas Kilmann model onderscheidt vijf conflictstijlen. Elke stijl heeft eigen kenmerken, voordelen en valkuilen. Geen enkele stijl is altijd goed of fout. De effectiviteit hangt af van de situatie, de belangen en de relatie tussen de betrokkenen.

• Doordrukken: je komt sterk op voor je eigen belang en houdt minder rekening met de ander.
• Toegeven: je stelt het belang van de ander voorop en laat je eigen belang meer los.
• Vermijden: je gaat het conflict uit de weg of stelt het gesprek uit.
• Compromis zoeken: beide partijen leveren iets in om tot een werkbare oplossing te komen.
• Samenwerken: je zoekt actief naar een oplossing die recht doet aan de belangen van beide partijen.

Door deze vijf conflictstijlen te herkennen, kun je beter inschatten welke aanpak past bij het moment. Soms vraagt een situatie om duidelijkheid, soms om luisteren en soms om samen onderzoeken wat er echt speelt.

De vijf conflictstijlen uitgelicht

Om het Thomas Kilmann model beter te begrijpen, lichten we de vijf stijlen hieronder verder toe.

Doordrukken

Bij doordrukken staat het eigen belang centraal. Deze stijl kan effectief zijn wanneer er snel een besluit nodig is, wanneer grenzen duidelijk moeten worden gesteld of wanneer veiligheid in het geding is. De valkuil is dat de ander zich niet gehoord voelt of dat de relatie onder druk komt te staan.

Toegeven

Bij toegeven geef je ruimte aan het belang van de ander. Dit kan passend zijn wanneer de relatie belangrijker is dan de inhoud, of wanneer je merkt dat het onderwerp voor de ander zwaarder weegt. De valkuil is dat je je eigen belangen te vaak opzijzet.

Vermijden

Bij vermijden ga je het conflict niet direct aan. Dit kan nuttig zijn wanneer de timing niet goed is, emoties te hoog oplopen of wanneer het conflict weinig prioriteit heeft. De valkuil is dat spanningen blijven bestaan en later groter worden.

Compromis zoeken

Bij compromis zoeken leveren beide partijen iets in. Deze stijl werkt goed wanneer er snel een praktische oplossing nodig is en beide belangen gedeeltelijk kunnen worden meegenomen. De valkuil is dat niemand volledig tevreden is met de uitkomst.

Samenwerken

Bij samenwerken onderzoek je samen wat er nodig is om tot een goede oplossing te komen. Deze stijl vraagt tijd, openheid en bereidheid om naar elkaar te luisteren. De valkuil is dat deze aanpak niet altijd haalbaar is wanneer er weinig tijd of vertrouwen is.

Toepassing van het Thomas Kilmann model

Het Thomas Kilmann model wordt vaak gebruikt in trainingen, coaching en teamontwikkeling. Het helpt medewerkers, leidinggevenden en teams om bewuster om te gaan met conflicten. Door het model te gebruiken, ontstaat er meer taal en begrip rondom gedrag in lastige situaties.

Je kunt het model toepassen bij:

• Conflicten tussen collega’s
• Meningsverschillen binnen teams
• Spanningen tussen leidinggevende en medewerker
• Feedbackgesprekken of beoordelingsgesprekken
• Veranderingen binnen de organisatie
• Klantgesprekken waarin belangen botsen

Door het model praktisch toe te passen, leer je niet alleen jouw eigen stijl herkennen, maar ook beter begrijpen waarom anderen anders reageren dan jij.

Kenmerken van het Thomas Kilmann model

Het Thomas Kilmann model is vooral waardevol omdat het eenvoudig en herkenbaar is. Het maakt complex gedrag inzichtelijk zonder dat het te theoretisch wordt. Daardoor is het goed toepasbaar in de praktijk.

Belangrijke kenmerken zijn:

• Het model onderscheidt vijf duidelijke conflictstijlen
• Het kijkt naar eigen belang én het belang van de ander
• Het helpt om gedrag in conflictsituaties bespreekbaar te maken
• Het laat zien dat iedere stijl waardevol kan zijn
• Het stimuleert bewuster en flexibeler reageren

Het model helpt dus niet alleen om conflicten beter te begrijpen, maar ook om er effectiever mee om te gaan.

Voorbeelden van het Thomas Kilmann model in de praktijk

In de praktijk zie je de vijf conflictstijlen op verschillende manieren terug. Vaak gebeurt dit automatisch, zonder dat mensen zich bewust zijn van hun eigen reactie.

• Een teamleider die bij een urgente situatie kiest voor doordrukken, omdat er snel duidelijkheid nodig is.
• Een medewerker die toegeeft aan een collega om de samenwerking prettig te houden.
• Een collega die een lastig gesprek uitstelt, omdat de emoties op dat moment te hoog oplopen.
• Twee afdelingen die een compromis sluiten over de verdeling van tijd, budget of taken.
• Een team dat samen onderzoekt waar de spanning vandaan komt en zoekt naar een oplossing die voor iedereen werkt.

Deze voorbeelden laten zien dat conflictstijlen dagelijks terugkomen in organisaties. Door ze te herkennen, wordt het makkelijker om bewuste keuzes te maken in plaats van automatisch te reageren.

Waarom is het Thomas Kilmann model belangrijk?

Het Thomas Kilmann model is belangrijk omdat conflicten vaak niet vanzelf verdwijnen. Wanneer spanningen niet goed worden besproken, kunnen ze zorgen voor misverstanden, verminderde samenwerking en minder vertrouwen binnen een team. Door inzicht te krijgen in conflictstijlen, kun je eerder herkennen wat er gebeurt en hoe je het gesprek constructief houdt.

Het model helpt je onder andere om:

• Je eigen reactie op conflicten beter te begrijpen
• Effectiever te communiceren bij spanningen
• Conflicten bespreekbaar te maken zonder direct te escaleren
• Beter aan te sluiten bij de stijl van de ander
• Meer grip te krijgen op lastige gesprekken
• Samenwerking en vertrouwen binnen teams te versterken

Door bewuster met conflicten om te gaan, ontstaat er meer ruimte voor openheid, begrip en gezamenlijke oplossingen.

Aan de slag met conflicthantering

Het Thomas Kilmann model geeft inzicht in hoe mensen omgaan met conflicten en welke conflictstijl in welke situatie passend kan zijn. Door jouw eigen stijl te herkennen en te oefenen met andere stijlen, kun je conflicten effectiever benaderen en gesprekken met meer vertrouwen voeren.

Tijdens de training conflicthantering van BTR Trainingen leer je hoe je conflicten herkent, bespreekbaar maakt en op een constructieve manier aanpakt. We kijken naar jouw praktijk, jouw rol en de situaties die je tegenkomt. Zo krijg je praktische handvatten die je direct kunt toepassen in je werk.

Wil je beter leren omgaan met conflicten of onderzoeken welke training past bij jouw organisatie? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek. Samen kijken we welke maatwerktraining aansluit bij jouw leerbehoefte.

📞 085-0430090
📧 info@btrtrainingen.nl