Verplichte vaccinatie of coronatest?

Nino Timmerman | 29-09-21 | Categorie: Blog | Al 6784 keer gelezen

Versoepeling coronamaatregelen

Het wordt weer drukker op straat en de overheid versoepelt de coronamaatregelen. Werknemers gaan weer naar kantoor en veel bedrijven willen aansluiting zoeken bij het fenomeen ‘hybride werken’. Er is momenteel veel discussie over een verplichting voor werknemers om zich te laten vaccineren of testen. Sommige werkgevers willen de mogelijkheid krijgen om ongevaccineerde werknemers te weigeren. De vraag die daarmee aan de orde is gekomen is: in hoeverre kan een werkgever een werknemer verplichten zich te laten vaccineren of om een coronatest te ondergaan?

Het antwoord luidt kort. Dit is tot op heden niet mogelijk. Immers, een werkgever mag zonder specifieke wettelijke basis geen inbreuk maken op de door de Grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens gewaarborgde integriteit van het lichaam (zie onder meer art. 11 Gw). In de Grondwet staat dat elke Nederlander het recht heeft om zelf te bepalen wat er met zijn of haar lichaam gebeurt. Daar hoort de keuzevrijheid voor een coronatest of -vaccinatie ook bij.

Daarnaast staat het ondergaan van een test op gespannen voet met artikel 9 van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Daarbij mag niet worden vergeten dat het hier ook nog om specifiek medische informatie gaat. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is het een werkgever niet toegestaan te informeren naar de aard en oorzaak van de ziekte van werknemers. Als werkgever mag je geen medische gegevens van personeel verwerken en mag je werknemers dus niet vragen naar hun gezondheid of een test afnemen ter controle. Enkel de arbodienst of bedrijfsarts mag deze medische gegevens verwerken. Zij dienen zich hierbij te beperken tot de gegevens die de werkgever nodig heeft om een beslissing te kunnen nemen over een eventuele loondoorbetaling, verzuimbegeleiding of re-integratie van zieke werknemers. In dit kader kan dus geen testverplichting worden opgelegd. Hetzelfde geldt ten aanzien van temperatuurmetingen.

Het Europees Hof

Het Europees Hof is onder omstandigheden bereid om een vaccinatieplicht te accepteren. De rechtspraak op dat vlak is momenteel volop in ontwikkeling en daarbij zijn de omstandigheden van het geval doorslaggevend. Eenvoudig is dat niet. Een werkgever kan werknemers wel verzoeken op vrijwillige basis aan een test of vaccinatie mee te werken. Wanneer dit door de werknemer wordt geweigerd, kun je er als werkgever voor kiezen om deze werknemer niet toe te laten tot de werkplek. Als werkgever ben je in dat geval wel verplicht het loon van werknemers door te betalen, omdat het niet verrichten van de werkzaamheden in dit geval redelijkerwijs voor rekening en risico van de werkgever komt.

Inmiddels heeft de overheid ook een subsidieregeling in het leven geroepen ten behoeve van testen op de werkplek en zien we dat steeds meer werkgevers proberen draagvlak te creëren voor vaccineren. Als werkgever is het daarbij van belang een duidelijk coronabeleid te hanteren waarin alle afspraken rondom de corona-instructies uiteen worden gezet, waaronder wat je als werkgever bij vaccinatie faciliteert, zoals tijd-voor-tijd, een onkostenvergoeding, een reiskostenvergoeding of calamiteitenverlof. Dit beleid is nodig zodat je als werkgever iets hebt om op terug te vallen in geval van een conflict met je werknemer. Maak dus afgewogen beleidskeuzes en zorg ervoor dat deze keuzes voldoen aan de geldende wet- en regelgeving.

Meer weten over dit onderwerp?

Voor vragen over dit onderwerp en andere arbeidsrechtelijke vraagstukken kun je contact opnemen met Geraldine Abbink van Legal & Company (e-mail: abbink@legalandcompany.com). BTR Trainingen werkt samen met Legal & Company. Legal & Company biedt juridische maatwerkcursussen aan voor allerlei professionals in het bedrijfsleven, zoals HR-professionals en finance-medewerkers, maar ook leidinggevenden. In deze cursussen wordt naast de geldende wet- en regelgeving stevig ingezet op praktijkoplossingen. Kijk voor meer informatie op www.legalandcompany.com.