Wat als iemand jouw grenzen overschrijdt?

Nino Timmerman | 10-10-23 | Categorie: Blog | Al 5134 keer gelezen

Grenzen stellen? Waarom?

Persoonlijke grenzen hebben te maken met afbakening en zijn van cruciaal belang voor onze gemoedsrust en emotionele balans. Als we worden gekwetst, beledigd of beschadigd door de woorden of daden van anderen, voelen we ons niet langer veilig. We kunnen ontspannen in de aanwezigheid van empathische mensen en zijn op onze hoede bij onbehouwen of dominante personen. Het aangeven van onze grenzen is daarom essentieel om ervoor te zorgen dat anderen rekening houden met onze gevoelens, behoeften en wensen.

Grensoverschrijdend gedrag is een zeer breed begrip. Voor iedere persoon is het verschillend wanneer een grens overschreden wordt. De kans is aanwezig dat de grens van een vrouw van twintig eerder overschreden wordt, dan de grens van een man van veertig. Daarnaast ligt het ook aan welke “grens” het betreft en in welke hoedanigheid het gebeurt. Over het algemeen gaat grensoverschrijdend gedrag over: verbale en non-verbale uitingen en fysieke handelingen en gedragingen die niet passen bij jouw normen en waarden. Het kan in veel verschillende vormen voorkomen. We zetten de meest voorkomende en bekende vormen van ongewenst gedrag voor je op een rij:

• Scheldpartijen en discriminatie
• Pesten op de werkvloer
• Seksuele intimidatie of seksueel misbruik
• Agressie
• Machtsmisbruik

Hoe geef jij je grenzen aan?

Wanneer je grenzen worden overschreden, voelt dat niet goed. Het brengt naast de eerste fysieke klachten op langere termijn ook mentale klachten met zich mee, zoals een laag zelfbeeld en minder zelfvertrouwen. Om dit te voorkomen moet jij je grenzen aangeven. Zolang je geen duidelijke grenzen aangeeft, zullen mensen er (bewust of onbewust) overheen blijven gaan. Hieronder vind je een aantal praktische tips om jouw grenzen goed aan te kunnen geven:

1. Definieer je grens

Maak concreet wat jouw grenzen precies zijn. Maak dit zo specifiek mogelijk. Heb je hulp nodig bij het stellen van je grens? Vul de volgende twee zinnen eens aan:

• Anderen mogen niet…
  • Bijvoorbeeld: Anderen mogen mij niet ongegrond bekritiseren.
  • Bijvoorbeeld: Anderen mogen mij niet uitschelden.
• Om mijn tijd en energie te beschermen is het belangrijk dat ik…
  • Bijvoorbeeld: regelmatig tijd voor mezelf plan.
  • Bijvoorbeeld: Alleen ‘ja’ zeg, als ik dat écht wil.

2. Herken het moment

Nu jij je grenzen voor jezelf hebt gedefinieerd, zul jij je eigen grensmomenten moeten gaan herkennen. Wanneer passeer(t) jij of iemand anders jouw grens? Zodra jij voor jezelf weet waarom jij over je grens gaat, kun je zo’n moment ook makkelijker herkennen.

Voorbeelden waarom jij iemand over je grenzen ‘laat’ gaan:

• Je kent je grenzen wel, maar denkt bij zo’n grensmoment telkens ‘ach, voor deze keer’.
• Je zegt (te) snel ‘ja’ wanneer anderen je om hulp vragen.
• Je hebt moeite met ‘nee’ zeggen.

3. Bescherm je grenzen

Nu je weet waar je staat en herkent op welk moment de overschrijding plaatsvindt, is het tijd om ervoor te zorgen dat jij je grens beschermt. Op het moment dat je op zo’n grens moment belandt, zijn er drie keuzes:

• Ik overschrijd mijn eigen grens.
• Ik laat mijn grens overschrijden.
• Ik kies ervoor om mijn grens te beschermen.

De laatste optie is de meest logische optie. Door je grens te beschermen:

• Schep jij namelijk duidelijkheid voor jezelf en de ander.
• Kom je krachtiger over.
• Behoed je jezelf voor mentale en fysieke klachten.

Het is lastig om altijd voor de logische optie te kiezen. Jij moet leren je grenzen te herkennen en te respecteren. Pak zo nu en dan je opgeschreven grenzen erbij en herinner je aan de aanspraken die je met jezelf hebt gemaakt.

Hoe ga je om met mensen die jouw grenzen overschrijden?

En dan het belangrijkste, wat kun jij doen om met mensen om te gaan die jouw grenzen overschrijden? Dat leggen we je uit.

Blijf consistent grenzen stellen

Deze is natuurlijk wel duidelijk. Maar omdat dit een onderdeel is waar je zelf controle over hebt, wel een een belangrijk onderdeel om te blijven benoemen. Je kunt mensen niet dwingen je grenzen te respecteren en je hebt geen controle over hoe mensen op jou reageren.

Schrijf het op

Maak aantekening van de overschrijdingen en hoe jij daarop hebt gereageerd. Hierdoor creëer je voor jezelf inzicht in je zwakke plakken. Merk je dat je niet consequent gezonde grenzen stelt, zul je moeten aanpassen. Ben je wél consequent in het stellen van grenzen? Dan helpt het opschrijven bij het beslissen over of je deze schendingen wel of niet accepteert en hoe je ermee om bent gegaan.

Begrijp dat sommige mensen je grenzen niet zullen respecteren

Deze waarheid kan moeilijk te accepteren zijn, omdat we graag de macht zouden hebben om mensen te dwingen onze grenzen te respecteren. Maar het is belangrijk om te beseffen dat je het gedrag van anderen niet kunt veranderen. Het kan teleurstellend zijn om te erkennen dat je mogelijk een moeilijke beslissing moet nemen over of je door wil gaan wanneer jouw grenzen niet worden geaccepteerd.

Er zijn twee keuzes:

• Je kunt ervoor kiezen om het gedrag van de ander te accepteren en je grenzen te blijven verdedigen
• Je kunt ervoor kiezen om deze persoon los te laten en jezelf te beschermen.

Het kan een uitdagende beslissing zijn, maar soms is het noodzakelijk om jezelf te respecteren en op te komen voor wat belangrijk voor je is. Onthoud dat je recht hebt op gezonde relaties waarin je grenzen worden gerespecteerd en dat je altijd de kracht hebt om voor jezelf op te komen.

5 manieren om krachtig ‘nee’ te zeggen

1. Ik wil je er graag bij helpen, maar vandaag komt me slecht uit. Zullen we een ander moment plannen?
2. Ik moet helaas nee zeggen, ik heb andere plannen.
3. Bedankt voor het vragen, maar ik sla over.
4. Ik zou je graag willen helpen, maar ik vind het niet zo leuk om te doen.
5. Nee, dat komt mij niet uit.

Meer weten over grensoverschrijdend gedrag?

Grensoverschrijdend gedrag is een actueel onderwerp, soms zorgelijk en het kan ook lastig zijn om erover te praten of er iets mee te doen. Weet dat je bij ons altijd anoniem jouw situatie kunt bespreken, ongeacht of we je uiteindelijk kunnen helpen. Soms is het al goed om je situatie uit te kunnen leggen en we denken altijd met je mee om te kijken wat een oplossing voor jou en jouw organisatie kan zijn.

Contact